કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે 8મો પગાર પંચ (8th Pay Commission) અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા સામે આવી રહી છે. કહેવાઈ રહ્યું છે કે જો સેલેરી નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં થોડો ફેરફાર થાય તો કર્મચારીઓની બેસિક સેલેરીમાં લગભગ 66 ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. 8th Pay Commission
આ વખતે ચર્ચા માત્ર ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દાયકાઓ જૂના ફેમિલી યુનિટ ફોર્મ્યુલામાં ફેરફાર કરવાની માંગ પણ ઉઠી રહી છે.
શું છે ફેમિલી યુનિટનો ફોર્મ્યુલા?
સરકારી કર્મચારીઓની ન્યૂનતમ સેલેરી નક્કી કરવા માટે 1956ના ભારતીય શ્રમ સંમેલન પછીથી એક ખાસ ફોર્મ્યુલા અપનાવવામાં આવ્યો હતો.
આ મુજબ કર્મચારીની સેલેરી નક્કી કરતી વખતે માનવામાં આવે છે કે તે પોતાના પરિવારના ત્રણ યુનિટનો ખર્ચ ઉઠાવે છે:
- કર્મચારી પોતે
- પત્ની
- બે બાળકો
આ રીતે કુલ 3 ફેમિલી યુનિટના આધારે ન્યૂનતમ સેલેરી નક્કી કરવામાં આવે છે.
હવે ફેરફાર કરવાની માંગ કેમ ઉઠી?
કેટલાક કર્મચારી સંગઠનો અને નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આજના સમયમાં પરિવારની જવાબદારીઓ વધી ગઈ છે.
ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોયીઝ ફેડરેશનના મહાસચિવ સી. શ્રીકુમાર સહિત ઘણા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આજના સમયમાં માતા-પિતાની સંભાળ રાખવાની જવાબદારી પણ સંતાનો પર હોય છે.
એથી હવે ફેમિલી યુનિટને 3 ના બદલે 5 ગણવી જોઈએ, જેમાં સમાવેશ થાય:
- કર્મચારી
- પત્ની
- બે બાળકો
- માતા-પિતા
66% વધારો કેવી રીતે શક્ય?
રિપોર્ટ્સ મુજબ જો ફેમિલી યુનિટની સંખ્યા વધે તો તેની સીધી અસર બેસિક સેલેરી પર પડે છે.
- જો 1 યુનિટ વધે, તો બેસિક સેલેરીમાં લગભગ 33% વધારો થઈ શકે છે.
- જો 3 યુનિટના બદલે 5 યુનિટ માનવામાં આવે, તો બેસિક સેલેરીમાં લગભગ 66% સુધી વધારો શક્ય બની શકે છે.
ઉદાહરણથી સમજીએ
જો કોઈ કર્મચારીની હાલની બેસિક સેલેરી ₹78,800 હોય તો બે અલગ પરિસ્થિતિઓમાં તેની સેલેરી કેવી રીતે બદલાઈ શકે તે સમજીએ.
પરિસ્થિતિ 1: ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.76 રહે
- હાલની બેસિક સેલેરી: ₹78,800
- નવી સંભાવિત બેસિક: લગભગ ₹1,38,688
પરિસ્થિતિ 2: ફેમિલી યુનિટ 5 ગણાય (ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.42)
- જો સરકાર ફેમિલી યુનિટને 5 માને તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લગભગ 2.42 થઈ શકે છે.
- એવામાં ₹78,800 બેસિક સેલેરી ધરાવતા કર્મચારીની સેલેરી લગભગ ₹1,90,676 સુધી પહોંચી શકે છે.