કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ વચ્ચે આ દિવસોમાં એક જ ચર્ચા ગરમ છે — 8મો પગાર પંચ ક્યારે આવશે અને તેમાં કેટલો વધારો મળશે? દેશભરના લગભગ 50 લાખથી વધુ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને લગભગ 69 લાખ પેન્શનર્સ મળીને કુલ 1.19 કરોડ લોકોની નજર હવે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર ટકેલી છે. 8th pay commission
દરેકને આશા છે કે નવા પગાર પંચથી સેલેરી અને પેન્શન બંનેમાં મોટો ઉછાળો મળશે. પરંતુ હકીકત થોડું અલગ પણ હોઈ શકે છે. કારણ કે નિયમો મુજબ દરેક કર્મચારીને તેનો સીધો લાભ મળે જ એવું જરૂરી નથી.
8મો પગાર પંચ આવશે તો શું બદલાશે
જો સરકાર ભવિષ્યમાં 8મો પગાર પંચ લાગુ કરે છે, તો તે 2016માં અમલમાં આવેલા 7મા પગાર પંચની જગ્યા લેશે. કર્મચારીઓમાં ખાસ કરીને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધવાની મોટી અપેક્ષા છે, કારણ કે પગાર વધારાનો મુખ્ય આધાર એ જ હોય છે.
હાલ સુધી સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત બહાર આવી નથી, છતાં બજારમાં વિવિધ ચર્ચાઓ અને અંદાજો ચાલી રહ્યા છે. કર્મચારીઓમાં ઉત્સુકતા તો છે, પણ સાથે થોડું અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ પણ છે.
કયા કર્મચારીઓને નહીં મળે સીધો લાભ
પગાર પંચની ભલામણો ચોક્કસ વર્ગ માટે જ લાગુ પડે છે. તેથી કેટલાક કર્મચારીઓ એવા છે જેમને તેનો સીધો ફાયદો મળવાની શક્યતા ઓછી ગણાય છે.
ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ
પગાર પંચ મૂળરૂપે સરકારી કર્મચારીઓ માટે બનાવવામાં આવે છે. પ્રાઈવેટ કંપનીઓ પોતાનાં નિયમો, બજારની સ્થિતિ અને કર્મચારીના પ્રદર્શનના આધારે પગાર નક્કી કરે છે. એટલે ખાનગી ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકો માટે 8મા પગાર પંચનો સીધો લાભ લાગુ પડતો નથી.
કોન્ટ્રાક્ટ અને હંગામી કર્મચારીઓ
જે કર્મચારીઓ સેન્ટ્રલ સર્વિસના નિયમો હેઠળ સ્થાયી રીતે આવતાં નથી અને કોન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરે છે, તેઓ સામાન્ય રીતે પગાર પંચની શ્રેણીમાં આવતા નથી. આવા કર્મચારીઓ માટે પગાર વધારો તેમના કરાર પર આધારિત રહે છે.
રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ
સ્ટેટ ગવર્મેન્ટના કર્મચારીઓને પણ આપોઆપ ફાયદો મળતો નથી. સંબંધિત રાજ્ય સરકાર જો કેન્દ્રના પગાર પંચને સ્વીકારી અને અમલમાં મૂકે, ત્યારે જ રાજ્યના કર્મચારીઓને લાભ મળે છે. એટલે રાજ્ય પ્રમાણે સ્થિતિ અલગ હોઈ શકે છે.
પબ્લિક સેક્ટર અને સહકારી સંસ્થાઓ
ઘણા પબ્લિક સેક્ટર યુનિટ્સ અને સહકારી સંસ્થાઓનું પોતાનું અલગ પગાર માળખું હોય છે. જ્યાં સુધી તેઓ સેન્ટ્રલ પે કમિશનની ભલામણોને સત્તાવાર રીતે અપનાવતા નથી, ત્યાં સુધી ત્યાંના કર્મચારીઓને પણ સીધો લાભ મળતો નથી.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર બધાની નજર
હાલની સૌથી મોટી ચર્ચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને લઈને છે. 7મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 રાખવામાં આવ્યો હતો. હવે કર્મચારી સંઘો તેને વધારીને લગભગ 3.68 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
જો આવું થાય, તો બેઝિક પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી શકે છે. જોકે, આ માત્ર માંગ અને ચર્ચાનો વિષય છે — અંતિમ નિર્ણય તો સરકાર અને કમિશનની ભલામણો પછી જ આવશે.
1.19 કરોડ લોકો માટે મહત્વનો મુદ્દો
આ સમગ્ર મુદ્દો માત્ર થોડા કર્મચારીઓનો નથી. દેશભરમાં કુલ મળીને 1.19 કરોડ જેટલા કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સના ભવિષ્ય સાથે આ નિર્ણય જોડાયેલો છે. તેથી દરેક અપડેટ પર લોકોની નજર રહેવી સ્વાભાવિક છે.